Ngữ pháp tiếng Trung · HSK 1

Ngữ pháp HSK 1

Nền tảng cho người mới bắt đầu: đại từ, chữ số, mẫu câu đơn giản. Tổng hợp 15 chủ điểm với 77 ví dụ kèm audio.

15 chủ điểm · 77 ví dụ · ≈ 2 phút đọc

Đại từ nhân xưng

Số nhiều thêm "们". "他们" có thể dùng chung cho cả nam lẫn nữ, "她们" chỉ dùng cho nữ.

Bảng ví dụ: Đại từ nhân xưng
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
我wǒ	Ngôi thứ nhất (tôi, tớ, mình, ta, tao,…)	我是小王。 Wǒ shì Xiǎowáng.Tôi là Tiểu Vương.
你nǐ	Cậu, bạn, anh, chị, mày,…	你是学生吗？ Nǐ shì xuéshēng ma?Bạn là học sinh phải không?
他tā	Chỉ ngôi thứ ba số ít, dùng cho nam giới (cậu ấy, anh ấy, hắn, ông ấy, ông ta,…)	他是我的哥哥。 Tā shì wǒ de gēge.Anh ấy là anh trai tôi.
她tā	Chỉ ngôi thứ ba số ít, là cách gọi cho nữ giới (cô ấy, chị ấy, bà ấy,…)	她是我的妹妹。 Tā shì wǒ de mèimei.Cô ấy là em gái của tôi.
我们wǒmen	Chúng tôi, chúng ta, chúng tớ, chúng mình,…	我们是留学生。 Wǒmen shì liúxuéshēng.Chúng tôi là du học sinh.
你们nǐmen	Các bạn, các cậu, các anh, các chị, chúng mày,…	你们是中国人吗？ Nǐmen shì Zhōngguó rén ma?Các bạn là người Trung Quốc sao?
他们tāmen	Chỉ ngôi thứ ba số nhiều, thường chỉ nam giới, cũng có trường hợp dùng chung cho cả nam và nữ (họ, bọn họ, các anh ấy,…)	他们都是医生。 Tāmen dōu shì yīshēng.Họ đều là bác sĩ.
她们tāmen	Chỉ ngôi thứ ba số nhiều, dùng cho phái nữ (họ, các chị ấy, các cô ấy,…)	她们是好姐妹。 Tāmen shì hǎo jiěmèi.Họ là chị em tốt.

Đại từ nghi vấn

Dùng để hỏi về người, sự vật, nơi chốn, số lượng, cách thức hoặc ý kiến.

Bảng ví dụ: Đại từ nghi vấn
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
谁shéi	Ai	你是谁？ Nǐ shì shéi?Bạn là ai?
谁shéi	Ai	这本书是谁的？ Zhè běn shū shì shéi de?Cuốn sách này là của ai vậy?
哪nǎ	Nào, cái nào, cái gì,… — 哪 + lượng từ (M) + danh từ (N): … nào?	你要买哪种裤子？ Nǐ yào mǎi nǎ zhǒng kùzi?Bạn muốn mua loại quần nào?
哪nǎ		哪条裙子是我的？ Nǎ tiáo qúnzi shì wǒ de?Chiếc váy nào là của tôi vậy?
哪儿nǎr	Ở đâu, chỗ nào, đâu,…	你去哪儿？ Nǐ qù nǎr?Bạn đi đâu đấy?
哪儿nǎr	Ở đâu, chỗ nào, đâu,…	小李在哪儿呢？ Xiǎo Lǐ zài nǎr ne?Tiểu Lý ở đâu vậy?
几jǐ	Mấy — 几 + lượng từ (M) + danh từ (N): Mấy …?	你的姐姐几岁了？ Nǐ de jiějie jǐ suì le?Chị gái của bạn bao nhiêu tuổi rồi?
几jǐ	Mấy — 几 + lượng từ (M) + danh từ (N): Mấy …?	你有几本英语书？ Nǐ yǒu jǐ běn Yīngyǔ shū?Bạn có mấy cuốn sách tiếng Anh vậy?
什么shénme	Cái gì?	你吃什么？ Nǐ chī shénme?Bạn ăn gì?
什么shénme	Cái gì?	你干什么？ Nǐ gàn shénme?Bạn làm cái gì vậy?
多少duōshao	Bao nhiêu?	你有多少钱？ Nǐ yǒu duōshao qián?Bạn có bao nhiêu tiền?
多少duōshao	Bao nhiêu?	苹果多少钱一斤？ Píngguǒ duōshao qián yì jīn?Táo bao nhiêu tiền một cân?
怎么zěnme	Thế nào, sao, làm sao…? — 怎么 + động từ (V): hỏi về cách thực hiện của động tác	你怎么这么做？ Nǐ zěnme zhème zuò?Bạn làm sao mà làm được như vậy?
怎么zěnme		这个榴莲怎么吃？ Zhège liúlián zěnme chī?Quả sầu riêng này làm sao mà ăn?
怎么样zěnmeyàng	Ra làm sao, thế nào — đứng ở cuối câu hoặc làm định ngữ trong câu, dùng để hỏi về tính chất, tình hình hoặc ý kiến	今天晚上9点见，怎么样？ Jīntiān wǎnshang jiǔ diǎn jiàn, zěnmeyàng?Tối nay 9 giờ gặp, thế nào?
怎么样zěnmeyàng		我们明天去图书馆，怎么样？ Wǒmen míngtiān qù túshūguǎn, zěnmeyàng?Chúng ta ngày mai đi thư viện, thế nào?

Đại từ chỉ thị

这 chỉ người, vật ở gần; 那 chỉ người, vật ở xa. 这儿, 那儿 đặt sau đại từ nhân xưng hoặc danh từ chỉ người để chỉ chỗ của ai đó.

Bảng ví dụ: Đại từ chỉ thị
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
这 + 是 + danh từ (N)zhè	Đây, cái này,… — Đây là…	这是林老师。 Zhè shì Lín lǎoshī.Đây là thầy Lâm.
这 + lượng từ (M) + danh từ (N)zhè	Đây, cái này,… — Cái … này	这把椅子。 Zhè bǎ yǐzi.Chiếc ghế này.
那 + 是 + danh từ (N)nà	Cái kia, kia, đó, cái ấy,… — Kia là…	那是我的词典。 Nà shì wǒ de cídiǎn.Kia là từ điển của tôi.
那 + lượng từ (M) + danh từ (N)nà	Cái kia, kia, đó, cái ấy,… — Cái … kia	那辆车。 Nà liàng chē.Chiếc xe kia.
这儿zhèr	Chỗ này, bên này, ở đây,… — có thể kết hợp với đại từ nhân xưng hoặc danh từ chỉ người để chỉ chỗ của ai đó	他这儿有很多书。 Tā zhèr yǒu hěn duō shū.Chỗ của anh ấy có rất nhiều sách.
那儿nàr	Chỗ kia, chỗ ấy, nơi ấy,… — có thể kết hợp với đại từ nhân xưng hoặc danh từ chỉ người để chỉ chỗ của ai đó	小兰那儿有你的书。 Xiǎolán nàr yǒu nǐ de shū.Chỗ của Tiểu Lan có sách của bạn.

Chữ số

Chữ số dùng để biểu thị thời gian, tuổi tác và số tiền. 10 毛 = 1 块.

Bảng ví dụ: Chữ số
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
年 · 月 · 日nián · yuè · rì	Biểu thị thời gian: được sắp xếp theo thứ tự từ to đến nhỏ, năm – tháng – ngày	2023年7月12日。 Èr líng èr sān nián qī yuè shí'èr rì.Ngày 12 tháng 7 năm 2023.
Số + 岁suì	Biểu thị tuổi tác	他今年25岁。 Tā jīnnián èrshíwǔ suì.Anh ấy năm nay 25 tuổi.
Số + 块、毛	Biểu thị số tiền (10 毛 = 1 块)	9块。 Jiǔ kuài.9 tệ.
Số + 块、毛	Biểu thị số tiền (10 毛 = 1 块)	五毛。 Wǔ máo.Nửa tệ (0.5 tệ).

Lượng từ

Giữa số từ (hoặc 这, 那, 几) và danh từ phải có lượng từ.

Bảng ví dụ: Lượng từ
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
Số từ (Num) + lượng từ (M) + danh từ (N)	Dùng sau số từ	一碗面条。 Yī wǎn miàntiáo.1 bát mì.
Số từ (Num) + lượng từ (M) + danh từ (N)	Dùng sau số từ	两个妹妹。 Liǎng gè mèimei.2 người em gái.
这、那、几 + lượng từ (M) + danh từ (N)	Dùng sau “这”, “那”, “几”	这个杯子。 Zhè gè bēizi.Chiếc cốc này.
		那些年。 Nà xiē nián.Những năm tháng đó.
		几本书。 Jǐ běn shū.Mấy cuốn sách.

Phó từ phủ định

不 phủ định hiện tại, tương lai hoặc sự thật; 没 phủ định hành động đã xảy ra và là dạng phủ định của 有.

Bảng ví dụ: Phó từ phủ định
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
不bù	Không — dùng để bác bỏ, phủ định những hành động ở hiện tại, tương lai hay bác bỏ sự thật	他不是学生。 Tā bù shì xuéshēng.Anh ta không phải là học sinh.
没méi	Không — dùng để phủ định các hành động đã xảy ra trong quá khứ và là phủ định của 有 /yǒu/ (có)	他没去过北京。 Tā méi qù guò Běijīng.Anh ta chưa từng đến Bắc Kinh.
没méi		她没有钱。 Tā méiyǒu qián.Cô ấy không có tiền.

Phó từ chỉ mức độ

Đứng trước tính từ hoặc động từ tâm lý để bổ nghĩa cho chúng.

Bảng ví dụ: Phó từ chỉ mức độ
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
太tài	Quá — đứng trước tính từ hoặc động từ tâm lý để bổ nghĩa cho chúng	太好了！ Tài hǎo le!Quá tốt rồi!
很hěn	Rất — đứng trước tính từ hoặc động từ tâm lý để bổ nghĩa cho chúng	她很难过。 Tā hěn nánguò.Cô ấy rất buồn.

Phó từ chỉ phạm vi

都 bao quát toàn bộ chủ ngữ đứng trước nó.

Bảng ví dụ: Phó từ chỉ phạm vi
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
都dōu	Đều	我们都是越南人。 Wǒmen dōu shì Yuènán rén.Chúng tôi đều là người Việt Nam.
都不 + động từ (V)dōu bù	Đều không… (phủ định toàn bộ)	他们都不是医生。 Tāmen dōu bù shì yīshēng.Họ đều không phải bác sĩ.
也都 + động từ (V)yě dōu	Kết hợp với phó từ 也: cũng đều…	他们也都去韩国留学。 Tāmen yě dōu qù Hánguó liúxué.Họ cũng đều đi Hàn Quốc du học.

Liên từ

和 không dùng để nối hai vế câu.

Bảng ví dụ: Liên từ
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
和hé	Và, với — dùng để kết nối giữa hai danh từ, hai chủ ngữ, hai động từ đơn; không được dùng để nối giữa hai vế câu	我和你。 Wǒ hé nǐ.Tôi và bạn.
和hé		我和我的好朋友。 Wǒ hé wǒ de hǎo péngyou.Tôi và bạn thân của tôi.

Giới từ

在 + địa điểm đứng trước động từ, chỉ nơi diễn ra hành động.

Bảng ví dụ: Giới từ
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
Chủ ngữ (S) + 在 + tân ngữ (O) chỉ địa điểm + động từ (V) + thành phần kháczài	Ai đang làm gì ở đâu	你在图书馆看书。 Nǐ zài túshūguǎn kànshū.Bạn ở thư viện đọc sách.
	Ai đang làm gì ở đâu	玛丽在公园锻炼身体。 Mǎlì zài gōngyuán duànliàn shēntǐ.Mary tập thể dục ở công viên.

Trợ từ

Trợ từ ngữ khí (了, 吗, 呢) đứng cuối câu; trợ từ kết cấu 的 nối định ngữ với trung tâm ngữ.

Bảng ví dụ: Trợ từ
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
了le	Trợ từ ngữ khí — đứng ở cuối câu nhằm biểu thị ngữ khí khẳng định hay động tác đã xảy ra	他回家了！ Tā huí jiā le!Cậu ấy về nhà rồi!
了le		我的妹妹睡觉了！ Wǒ de mèimei shuìjiào le!Em gái tôi ngủ rồi!
吗ma	Trợ từ ngữ khí — …không?: đứng ở cuối câu, dùng cho câu hỏi “có… không?”	你是留学生吗？ Nǐ shì liúxuéshēng ma?Bạn là du học sinh sao?
吗ma		你是他的妹妹吗？ Nǐ shì tā de mèimei ma?Bạn là em gái của anh ta sao?
呢ne	Trợ từ ngữ khí — đứng ở cuối câu giúp câu thêm uyển chuyển hoặc dùng cho câu hỏi tỉnh lược	你在哪儿呢？ Nǐ zài nǎr ne?Cậu đang ở đâu vậy?
呢ne		他去哪儿呢？ Tā qù nǎr ne?Anh ấy đi đâu vậy?
的de	Trợ từ kết cấu — dùng để kết nối định ngữ và trung tâm ngữ: Định ngữ + (的) + Trung tâm ngữ. Định ngữ là thành phần bổ nghĩa cho danh từ, thường đứng trước danh từ, dùng để mô tả và hạn chế cho danh từ; trung tâm ngữ là thành phần đứng sau định ngữ, cũng là đối tượng được nhắc chính trong cụm danh từ	我的衣服。 Wǒ de yīfu.Quần áo của tôi.
的de		我买的东西。 Wǒ mǎi de dōngxi.Đồ của tôi mua.

Động từ năng nguyện

会 chỉ kỹ năng có được nhờ học tập, rèn luyện; 能 chỉ khả năng làm được việc gì.

Bảng ví dụ: Động từ năng nguyện
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
会huì	Biết (biết thông qua học tập và rèn luyện)	我会跳舞。 Wǒ huì tiàowǔ.Tôi biết khiêu vũ.
会huì	Biết (biết thông qua học tập và rèn luyện)	我不会说英语。 Wǒ bú huì shuō Yīngyǔ.Tôi không biết nói tiếng Anh.
能néng	Có thể	你现在能过来吗？ Nǐ xiànzài néng guòlái ma?Bây giờ bạn có thể qua đây không?
能néng	Có thể	我今晚不能跟你去看电影。 Wǒ jīnwǎn bù néng gēn nǐ qù kàn diànyǐng.Tối nay tôi không thể cùng bạn đi xem phim.

Câu cầu khiến

Dùng để lịch sự mời hoặc đề nghị ai đó làm gì.

Bảng ví dụ: Câu cầu khiến
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
请 + động từ (V)qǐng	Mời làm gì đó	请进。 Qǐng jìn.Mời vào.
请 + động từ (V)qǐng	Mời làm gì đó	请坐。 Qǐng zuò.Mời ngồi.

Các câu dạng đặc biệt

是……的 nhấn mạnh thời gian, địa điểm hoặc phương thức của hành động.

Bảng ví dụ: Các câu dạng đặc biệt
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
是shì	Câu chữ “是”	她是我的朋友。 Tā shì wǒ de péngyou.Cô ấy là bạn của tôi.
是shì	Câu chữ “是”	我的妈妈是老师。 Wǒ de māma shì lǎoshī.Mẹ của tôi là giáo viên.
有yǒu	Câu chữ “有”	我有三个妹妹。 Wǒ yǒu sān gè mèimei.Tôi có 3 đứa em gái.
有yǒu	Câu chữ “有”	一个星期有7日。 Yī gè xīngqī yǒu qī rì.1 tuần có 7 ngày.
是……的shì…de	Nhấn mạnh thời gian	妈妈是昨天回来的。 Māma shì zuótiān huílái de.Mẹ về từ hôm qua.
是……的shì…de	Nhấn mạnh thời gian	我是今晚去北京的。 Wǒ shì jīnwǎn qù Běijīng de.Tối nay tôi đi Bắc Kinh.
是……的shì…de	Nhấn mạnh địa điểm	这是在河内买的。 Zhè shì zài Hénèi mǎi de.Đây là đồ mua ở Hà Nội.
是……的shì…de	Nhấn mạnh địa điểm	这些东西是在商店买的。 Zhèxiē dōngxi shì zài shāngdiàn mǎi de.Một số món đồ này mua tại cửa hàng.
是……的shì…de	Nhấn mạnh phương thức	她是开车来的。 Tā shì kāichē lái de.Cô ấy lái xe đến đây.
是……的shì…de	Nhấn mạnh phương thức	他是用什么打你的？ Tā shì yòng shénme dǎ nǐ de?Anh ta dùng cái gì đánh bạn vậy?

Trạng thái của hành động

Biểu thị hành động đang tiếp diễn.

Bảng ví dụ: Trạng thái của hành động
Từ / cấu trúc	Nghĩa & cách dùng	Ví dụ
在……呢zài…ne	Biểu thị hành động đang tiếp diễn	他们在学习呢。 Tāmen zài xuéxí ne.Họ đang học bài.
在……呢zài…ne	Biểu thị hành động đang tiếp diễn	我在看书呢。 Wǒ zài kànshū ne.Tôi đang đọc sách.